Ịchọta Olileanya: Iwuli Ntụkwasị Obi
- Dr. Layne McDonald

- Jan 6
- 5 min read
Ọ bụ ezie na mmekọrịta nwere ike iweta ọṅụ na afọ ojuju dị ukwuu, ha nwekwara ike iweta ihe ịma aka ndị na-anwale okwukwe na ntachi obi anyị. Ịrụ ọrụ n'ime ihe ịma aka ndị a, ma ọ bụ nke ịhụnanya, nke enyi na enyi, ma ọ bụ nke ezinụlọ, chọrọ nghọta, ndidi, na okwukwe siri ike. N'isiokwu a, anyị na-enyocha otu okwukwe nwere ike isi nyere anyị aka imeri ihe ịma aka mmekọrịta ma nye anyị olileanya na nkwado n'oge ihe isi ike.

Ọrụ nke ntụkwasị obi na mmekọrịta.
Ntụkwasị obi na-arụ ọrụ dị mkpa na mmekọrịta. Ọ bụ ntọala maka ịghọta onwe anyị na ndị ọzọ ma na-enyere anyị aka idozi esemokwu na nghọtahie. Lee ụfọdụ ihe atụ nke otu ntụkwasị obi si emetụta mmekọrịta:
Wuo ntọala siri ike.
Ntụkwasị obi na-enye anyị ike iwulite mmekọrịta na ntọala siri ike nke ntụkwasị obi, nkwanye ùgwù, na ịhụnanya. Mmekọrịta anyị na-esikwu ike mgbe anyị na-ekerịta nkwenkwe na ụkpụrụ. Ntọala a nke ịdị n'otu na-enye anyị ike iji merie oge ihe isi ike ọnụ n'ihi na anyị dị n'otu na mmekọrịta anyị na okwukwe anyị.
Obi ike ịgbaghara.
Mmekọrịta niile nwere ihe ịma aka. Nghọtahie na esemokwu bụ ihe a na-apụghị izere ezere. Okwukwe na-akụziri anyị mkpa mgbaghara dị. Ịnakwere mgbaghara na-enye anyị ohere ịhapụ iwe na iwe ma lekwasị anya n'ọdịnihu. Nke a bụ otu mmekọrịta anyị si agwọ ma too. Usoro a nwere ike isi ike, mana ọ dị mkpa iji wulite mmekọrịta siri ike.
Mụta inwe ọmịiko na nghọta.
Ntụkwasị obi na-enye anyị ohere ịhụ ụwa site n'anya ndị ọzọ. Echiche a na-akwalite ọmịiko na nghọta, nke dị mkpa maka iwulite mmekọrịta siri ike. Ịbịaru mmekọrịta na ọmịiko na-enye anyị ohere idozi esemokwu n'udo ma wulite njikọ miri emi.
Mkpa nke Nkwurịta Okwu
Nkwurịta okwu dị irè bụ ntọala nke mmekọrịta na-aga nke ọma. Site na nkwurịta okwu, anyị nwere ike ịkọwa echiche, mmetụta, na mkpa anyị nke ọma. Lee ụfọdụ ndụmọdụ iji melite nkwurịta okwu na mmekọrịta:
Biko gee ntị nke ọma.
Ige ntị dị mkpa dịka ikwu okwu. Iji gee ntị nke ọma, ịkwesịrị ijikọ onye nke ọzọ ma kwanyere echiche ya ùgwù. Ịmụ nkà a ga-eme ka mkparịta ụka bara uru na nghọta miri emi banyere onwe gị.
Nkọwa zuru ezu nke àgwà gị.
Jiri okwu doro anya ma dị nkenke mgbe ị na-ekwupụta echiche na mmetụta gị. Zere okwu na-edoghị anya nke nwere ike ibute nghọtahie. Malite site n'okwu ndị na-egosipụta mmetụta dị n'ime gị ma gosipụta mkpa na mmetụta gị n'eziokwu. Dịka ọmụmaatụ, kwuo, "Mgbe m nwere mwute..." kama, "Ị na-eme ka m nwee mmetụta..."
Tọọ oke
Mmekọrịta dị mma chọrọ ókè, ịtọ ókè doro anya na nkwanye ùgwù na-enyere ndị mmekọ aka ịkwanyere ibe ha ùgwù ma ghọta onwe ha ma nwee mmetụta nke ịnọ ná nchebe na uru.
Nabata nsogbu gị n'ụzọ dị ùgwù na nsọpụrụ onwe onye.
Esemokwu bụ ihe a na-apụghị izere ezere n'ime mmekọrịta ọ bụla. Otu ị si edozi esemokwu nwere ike ime ma ọ bụ mebie mmekọrịta gị. Lee ụfọdụ ndụmọdụ ga-enyere gị aka ijikwa esemokwu nke ọma:
Nọrọ jụụ ma nwee nhazi.
N'ọnọdụ siri ike, mmetụta uche na-akarị anyị ike. Tupu i mee ihe, gbalịa laghachi azụ ma kuo ume miri emi. Ịdị jụụ a ga-enyere gị aka ịnagide ọnọdụ ahụ n'ụzọ dị mfe na n'udo.
Lekwasị anya n'ịza ajụjụ ahụ.
Kama ilekwasị anya naanị n'ihe gbasara nsogbu ahụ, lekwasị anya n'ihe ngwọta ya. Jụọ onwe gị otu ị ga-esi tinye aka na ngwọta ahụ ma soro onye nke ọzọ rụọ ọrụ iji nweta nkwekọrịta mmeri.
Chọọ nduzi n'okpukpe gị.
Mgbe esemokwu bilitere, chọọ nkwado nke okwukwe gị. Ekpere, ntụgharị uche, ma ọ bụ ntụgharị uche nwere ike inyere gị aka ịghọta ọnọdụ nke ọma ma hụ ihe site n'echiche ọhụrụ. Okwukwe nwere ike ichetara gị mkpa ịhụnanya na mgbaghara dị na mmekọrịta.
Wulite ntụkwasị obi na nkwanye ùgwù.
Ntụkwasị obi na nkwanye ùgwù bụ ntọala nke ezi mmekọrịta, yabụ lee ụfọdụ ụzọ isi zụlite àgwà ndị a:
Biko kwuo eziokwu.
Kwuo eziokwu ma bụrụ eziokwu. Ikwu eziokwu na-ewulite ntụkwasị obi ma na-egosi na ị na-echebara mmekọrịta gị echiche, ma nke ahụ pụtara imezu nkwa gị ma ọ bụ inyere ibe gị aka n'oge mkpa. Ikwu eziokwu na-ewulite ntụkwasị obi mgbe niile.
Gosi ekele gị.
Igosipụta ekele na-arụ ọrụ dị mkpa n'iwulite mmekọrịta. Were obere oge gosi na ị na-ekele mgbalị na onyinye nke ndị ọzọ. "Daalụ" dị mfe nwere ike inye aka mee ka mmekọrịta sikwuo ike ma kwalite nkwanye ùgwù.
Kwuo eziokwu.
Ikwu eziokwu dị mkpa iji wulite ntụkwasị obi. Gosipụta echiche na mmetụta gị, ọbụlagodi na ọ siri ike. Nke a ga-eme ka mmekọrịta gị sikwuo ike ma gbaa ndị ọzọ ume ka ha na-agwa gị eziokwu.
Ana m anabata mgbanwe na ọganihu.
Mmekọrịta na-agbanwe ka oge na-aga. Mmekọrịta dị mma chọrọ mgbanwe na uto onwe onye. Lee ụfọdụ ihe atụ nke otu ụkpụrụ a si arụ ọrụ:
Nabata mgbanwe ọhụrụ.
Ka anyị na-etolite, mmasị na echiche anyị na-agbanwe, ịnwale ihe omume ọhụrụ na ịchọpụta echiche ọhụrụ na ndị anyị hụrụ n'anya na-eme ka mmekọrịta sikwuo ike ma na-emepụta ncheta anyị na-ekerịta.
Nkwado mmepe nkeonwe
Gbaa ndị ị hụrụ n'anya ume ịchụso ihe na-amasị ha na ihe mgbaru ọsọ ha. Ịkwado ihe ịga nke ọma nke ibe gị na-eme ka mmekọrịta sie ike ma na-eme ka nkwanye ùgwù ibe gị dịkwuo elu. Mee ememe maka ihe ịga nke ọma nke ibe gị, ọbụnadị nke kacha nta.
Chee echiche banyere njem.
Wepụta oge tụgharịa uche n'otú mmekọrịta unu si gbanwee. Chee echiche banyere ihe ịma aka unu meriri ọnụ na ihe mmụta unu mụtara. Ntụgharị uche a ga-enyere unu aka ịghọta ibe unu nke ọma ma mee ka mmekọrịta unu sikwuo ike.
Chọta olileanya ọbụlagodi n'ọnọdụ siri ike.
Ndụ na-ewetakarị ihe ịma aka ndị na-anwale ike nke mmekọrịta anyị, ọkachasị n'oge ndị dị otú a. Ọ bụ ya mere ịchọta olileanya na ike ji dị oke mkpa. Lee ụfọdụ atụmatụ iji nyere gị aka ịgafe oge ihe isi ike:
Ị̀ tụkwasịrị ndị okpukperechi gị obi?
Ndị otu okpukperechi gị nwere ike ịbụ ezigbo ihe enyemaka n'oge ihe isi ike. Chọọ ndụmọdụ na agbamume n'aka ndị enyi, ndị nkuzi, na ndị ndu obodo. Ịkọwa ihe gbasara nchegbu gị nwere ike ime ka ibu arọ nke ndụ dị mfe ma mee ka mmekọrịta gị sikwuo ike.
biko lekọta onwe gị.
Nlekọta onwe dị oke mkpa maka mmekọrịta dị mma. Lekwasị anya n'ihe ndị na-enye gị ume ma n'anụ ahụ ma n'uche. Mgbe ị na-enwe mmetụta nke ịdị n'otu na afọ ojuju, ị ga-enwe ike inyere ndị ọzọ aka nke ọma.
Ka anyị lekwasị anya n'ihe ọma.
N'oge ihe isi ike, ọ dị mfe inwe mmetụta ọjọọ. Kama, lekwasị anya n'akụkụ dị mma nke mmekọrịta gị. Chee echiche banyere ịhụnanya, nkwado, na ọṅụ ha na-eweta ná ndụ gị. Nke a ga-enyere gị aka ịchọta olileanya na ike.
njedebe
Iwulite mmekọrịta dabere na okwukwe bụ njem na-akwụghachi ụgwọ nke na-eweta uto, nghọta, na ịhụnanya. Site n'ibi ndụ dịka ụkpụrụ nke okwukwe si dị—nkwurịta okwu n'ezoghị ọnụ, ntụkwasị obi, na nkwanye ùgwù—anyị nwere ike iwulite mmekọrịta bara uru ma na-adịgide adịgide. Cheta, ihe ịma aka bụ ihe a na-apụghị izere ezere n'ime mmekọrịta niile, sitekwa n'ịgbaso okwukwe gị, ị ga-ahụ olileanya na ike iji merie ha. Ka ị na-aga, tụgharịa uche na mmekọrịta gị ma tụlee otú okwukwe si mee ka ha sie ike. Nabata njem a n'aka mepere emepe ma kwe ka okwukwe duzie gị.

Comments